Słoneczne zdarzenia protonowe (SPE) i spadek częstotliwości
Słoneczne zdarzenia protonowe (SPE, solar proton events) to wyrzuty energetycznych protonów ze Słońca, które — w odróżnieniu od promieniowania rentgenowskiego — przenikają do niższej części warstwy D (w przybliżeniu 50–60 km) i jonizują ją przede wszystkim w obszarach polarnych, gdzie pole magnetyczne nie zdoła ich odchylić.
Słoneczne zdarzenia protonowe (SPE, solar proton events) to wyrzuty energetycznych protonów ze Słońca, które — w odróżnieniu od promieniowania rentgenowskiego — przenikają do niższej części warstwy D (w przybliżeniu 50–60 km) i jonizują ją przede wszystkim w obszarach polarnych, gdzie pole magnetyczne nie zdoła ich odchylić.
Ta dodatkowa jonizacja w dolnej warstwie wnęki działa na SR odwrotnie niż rozbłyski rentgenowskie: częstotliwość SR spada, rzędu ~3–4 % Singh 2014Satori 2016. Spadek odzwierciedla zmianę profilu przewodności wnęki na jej dolnym skraju oraz stratne charakterystyki jonosfery polarnej podczas zdarzenia.
Przeciwny znak odpowiedzi (rentgen → wzrost, protony → spadek) jest cenny diagnostycznie: pozwala z zachowania częstotliwości SR wnioskować, jaki typ zaburzenia słonecznego właśnie trwa. Jednoczesne wystąpienie obu zjawisk podczas dużych rozbłysków może częściowo kompensować ich wkłady.
Słowa kluczowe
Źródła
- Satori2016Sátori, G., et al. (2016). Effects of Energetic Solar Emissions on the Earth–Ionosphere Cavity of Schumann Resonances. Surveys in Geophysics, 37, 757–789.Otwórz źródło
- Singh2014Singh, B., et al. (2014). X-rays and solar proton event induced changes in the first mode Schumann resonance frequency observed at a low latitude station Agra, India. J. Atmos. Sol.-Terr. Phys.Otwórz źródło