Powiązanie Q-burst ↔ wyładowanie dodatnie ↔ sprite
Kluczową obserwacją łączącą transienty ELF ze zjawiskami optycznymi jest to, że duże dodatnie wyładowania chmura–ziemia (positive cloud-to-ground) wywołują jednocześnie Q-burst w paśmie ELF oraz sprite w mezosferze. Boccippio i in.
Kluczową obserwacją łączącą transienty ELF ze zjawiskami optycznymi jest to, że duże dodatnie wyładowania chmura–ziemia (positive cloud-to-ground) wywołują jednocześnie Q-burst w paśmie ELF oraz sprite w mezosferze. Boccippio i in. (1995) pokazali związek między sprite'ami, transientami ELF i właśnie dodatnimi wyładowaniami doziemnymi. Boccippio 1995
Fizycznie ma to sens: zarówno sprite, jak i Q-burst potrzebują dużego i szybkiego przeniesienia ładunku, jakie zapewnia właśnie energetyczne wyładowanie dodatnie. Wyładowanie dodatnie przenosi duży ładunek dodatni do ziemi, co po pierwsze wzbudza silny impuls ELF we wnęce Ziemia–jonosfera (Q-burst), a po drugie wytwarza dostatecznie silne pole quasi-elektrostatyczne nad burzą, aby w rozrzedzonej mezosferze powstał sprite.
To potrójne powiązanie wyładowanie dodatnie → Q-burst (ELF) + sprite (optyka) jest podstawą pośredniego wykrywania TLE: zarejestrowany Q-burst sygnalizuje energetyczne wyładowanie, które z dużym prawdopodobieństwem towarzyszyło zjawisku optycznemu w wysokiej atmosferze. Umożliwia to badanie sprite'ów również tam, gdzie brak bezpośredniej obserwacji optycznej (zob. #67).
Słowa kluczowe
Źródła
- Boccippio1995Boccippio, D. J., et al. (1995). Sprites, ELF Transients, and Positive Ground Strokes. Science, 269(5227), 1088–1091. doi:10.1126/science.269.5227.1088